{"id":14173,"date":"2023-06-20T12:40:22","date_gmt":"2023-06-20T10:40:22","guid":{"rendered":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/?p=14173"},"modified":"2025-11-05T08:01:30","modified_gmt":"2025-11-05T07:01:30","slug":"dret-per-combatre-la-pseudociencia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/dinamitzacio\/escoles-verdes\/dret-per-combatre-la-pseudociencia\/","title":{"rendered":"Eines legals per combatre la pseudoci\u00e8ncia"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/libros.csic.es\/product_info.php?products_id=1566&amp;PHPSESSID=9dd21860ef0692dbcb611ca5e23ae6a1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-14174 alignleft\" src=\"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-content\/uploads\/usu1130\/2023\/06\/Derecho-frente-pseudociencia.jpg\" alt=\"\" width=\"405\" height=\"387\" srcset=\"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-content\/uploads\/usu1130\/2023\/06\/Derecho-frente-pseudociencia.jpg 653w, https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-content\/uploads\/usu1130\/2023\/06\/Derecho-frente-pseudociencia-300x287.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 405px) 100vw, 405px\" \/><\/a><\/p>\n<p><span class=\"HwtZe\" lang=\"ca\"><span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\">La\u00a0 proliferaci\u00f3\u00a0 de\u00a0 les\u00a0 pr\u00e0ctiques\u00a0 pseudocient\u00edfiques\u00a0 i\u00a0 de\u00a0 les pseudoter\u00e0pies\u00a0 legitima,\u00a0 i\u00a0 fins\u00a0 i\u00a0 tot\u00a0 exigeix,\u00a0 la\u00a0 intervenci\u00f3\u00a0 d<\/span><\/span><span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\">els poders\u00a0 p\u00fablics\u00a0 en\u00a0 aquest\u00a0 context.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p>El\u00a0 <span class=\"HwtZe\" lang=\"ca\"><span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\"><strong>Dret\u00a0 penal<\/strong>\u00a0 \u00e9s\u00a0 rellevant\u00a0 en\u00a0 aquest\u00a0 context ,\u00a0 a\u00a0 trav\u00e9s\u00a0 de\u00a0 figures\u00a0 com\u00a0 l<strong>&#8216;estafa,\u00a0 l&#8217;<\/strong><\/span><\/span><span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\"><strong>instrusime,\u00a0 la\u00a0 publicitat\u00a0 enganyosa\u00a0 o\u00a0 els\u00a0 delictes\u00a0 contra\u00a0 la\u00a0 salut\u00a0 p\u00fablica<\/strong> .<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/libros.csic.es\/product_info.php?products_id=1566&amp;PHPSESSID=9dd21860ef0692dbcb611ca5e23ae6a1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u2192 El\u00a0 derecho\u00a0 frente\u00a0 a\u00a0 la\u00a0 pseudociencia<\/a>, Juan Jos\u00e9 V\u00e1zquez-Portome\u00f1e Seijas<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;<em>La\u00a0 pseudociencia,\u00a0 como\u00a0 indica\u00a0 su\u00a0 propia\u00a0 etimolog\u00eda,\u00a0 abarca\u00a0 un conjunto\u00a0 de\u00a0 pr\u00e1cticas\u00a0 y\u00a0 doctrinas\u00a0 que\u00a0 invocan\u00a0 falsamente\u00a0 una\u00a0 condici\u00f3n,\u00a0 la\u00a0 de\u00a0 ciencia,\u00a0 de\u00a0 la\u00a0 que\u00a0 carecen.\u00a0 Con\u00a0 ella\u00a0 pretenden\u00a0 dotarse\u00a0 de l\u00a0 rigor\u00a0 epistemol\u00f3gico\u00a0 y\u00a0 el\u00a0 prestigio\u00a0 social\u00a0 que\u00a0 leg\u00edtimamente\u00a0 corresponden\u00a0 a\u00a0 la\u00a0 ciencia,\u00a0 pero\u00a0 marginando\u00a0 los\u00a0 requisitos\u00a0 de\u00a0 que\u00a0 tales\u00a0 atributos\u00a0 dependen.\u00a0<strong> La\u00a0 pseudociencia\u00a0 es,\u00a0 por\u00a0 ello,\u00a0 una\u00a0 forma\u00a0 de\u00a0 impostura\u00a0 y\u00a0 enga\u00f1o<\/strong>.<\/em><\/p>\n<p><em>El\u00a0 derecho\u00a0 cuenta\u00a0 la\u00a0<strong> prohibici\u00f3n\u00a0 y\u00a0 el\u00a0 castigo\u00a0 del\u00a0 enga\u00f1o<\/strong>\u00a0 entre\u00a0 sus\u00a0 grandes\u00a0 directrices\u00a0 y\u00a0 ello,\u00a0 naturalmente,\u00a0 incluye\u00a0 a\u00a0 los\u00a0 que\u00a0 se\u00a0 valen\u00a0 de\u00a0 la\u00a0 pseudociencia.\u00a0 La\u00a0 presente\u00a0 obra\u00a0 examina\u00a0 las\u00a0 formas de\u00a0 aparici\u00f3n\u00a0 de\u00a0 la\u00a0 pseudociencia,\u00a0 su\u00a0 tratamiento\u00a0 legal\u00a0 y,\u00a0 en\u00a0 particular,\u00a0 las\u00a0 v\u00edas\u00a0 de\u00a0 reacci\u00f3n\u00a0 que\u00a0 el\u00a0 derecho\u00a0 prev\u00e9\u00a0 frente\u00a0 a\u00a0 los\u00a0 enga\u00f1os\u00a0 urdidos\u00a0 a\u00a0 su\u00a0 amparo.\u00a0 Su\u00a0 fin\u00a0 es\u00a0 trasladar\u00a0 al\u00a0 lector\u00a0 una\u00a0 idea\u00a0 fidedigna\u00a0 sobre\u00a0 lo\u00a0<strong> que\u00a0 es\u00a0 o\u00a0 no\u00a0 legal,\u00a0 cuando\u00a0 de\u00a0 pseudociencia\u00a0 se\u00a0 trata,\u00a0 y\u00a0 sobre\u00a0 los\u00a0 medios\u00a0 para\u00a0 combatir\u00a0 sus\u00a0 expresiones\u00a0 il\u00edcitas.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>(&#8230;)\u00a0 la\u00a0 pseudociencia\u00a0 sigue\u00a0 campando\u00a0 a\u00a0 sus\u00a0 anchas.\u00a0 Pero\u00a0 antes\u00a0 de\u00a0 llamar\u00a0 al\u00a0 derecho\u00a0 a\u00a0 combatirla\u00a0 se\u00a0 hace\u00a0 necesario reflexionar\u00a0 sobre\u00a0 el\u00a0<strong> papel\u00a0 que\u00a0 cada\u00a0 individuo\u00a0 puede\u00a0 y\u00a0 debe\u00a0 jugar\u00a0 para\u00a0 arrinconarla.\u00a0 En\u00a0 realidad, est\u00e1\u00a0 en\u00a0 manos\u00a0 de\u00a0 todos terminar\u00a0 con\u00a0 los\u00a0 enga\u00f1os\u00a0 pseudocient\u00edficos.<\/strong>\u00a0 No\u00a0 existe\u00a0 oferta\u00a0 sin\u00a0 demanda\u00a0 y\u00a0 si\u00a0 las\u00a0 patra\u00f1as\u00a0 pseudocient\u00edficas\u00a0 subsisten\u00a0 es\u00a0 porque\u00a0 son\u00a0 alimentadas\u00a0 por\u00a0 sus\u00a0 consumidores.\u00a0 El\u00a0 d\u00eda\u00a0 en\u00a0 que\u00a0 cese\u00a0 la\u00a0 demanda\u00a0 del\u00a0 reiki\u00a0 o\u00a0 la\u00a0 acupuntura\u00a0 tales\u00a0 pr\u00e1cticas\u00a0 terminar\u00e1n\u00a0 sin\u00a0 necesidad\u00a0 de\u00a0 leyes,\u00a0 procesos\u00a0 o\u00a0 sanciones<\/em>&#8220;.<\/p>\n<p>Aquest llibre <span class=\"HwtZe\" lang=\"ca\"><span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\">s&#8217;ocupa de la manera <strong>com el dret tracta els en<\/strong><\/span><\/span><strong><span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\">ganys perpetrats sota el paraigua de la pseudoci\u00e8ncia i analitza els<\/span><\/span> <\/strong><span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\"><strong>mitjans que ofereix per combatre&#8217;ls<\/strong>.<\/span><\/span> <span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\">El seu prop\u00f2sit \u00e9s examinar<\/span><\/span> <span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\">els remeis legals davant d&#8217;aquesta forma d&#8217;engany i mostrar com<\/span><\/span> <span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\">utilitzar-los.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p>(<a href=\"http:\/\/libros.csic.es\/product_info.php?products_id=1566&amp;PHPSESSID=9dd21860ef0692dbcb611ca5e23ae6a1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Estudi\u00a0 complert\u00a0 en\u00a0 PDF<\/a>)<\/p>\n<hr \/>\n<p><a href=\"https:\/\/ibdigital.uib.es\/greenstone\/sites\/localsite\/collect\/medicinaBalear\/index\/assoc\/AJHS_Med\/icina_Ba\/lear_202\/1v36n3p0\/64.dir\/AJHS_Medicina_Balear_2021v36n3p064.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u2192 La\u00a0 intervenci\u00f3n\u00a0 de\u00a0 los\u00a0 poderes\u00a0 p\u00fablicos\u00a0 frente\u00a0 a\u00a0 las pseudoterapias:\u00a0 posibilidades\u00a0 y\u00a0 l\u00edmites<\/strong><\/a><\/p>\n<p>Carmen\u00a0 Tom\u00e1s-Valiente\u00a0 Lanuza<br \/>\nProfesora\u00a0 Titular\u00a0 Derecho\u00a0 penal.\u00a0 Facultad\u00a0 de\u00a0 Derech o\u00a0 Universidad\u00a0 de\u00a0 las\u00a0 Islas\u00a0 Baleares<\/p>\n<hr \/>\n<p><a href=\"https:\/\/www.cienciacanaria.es\/secciones\/entrevistas\/1207-el-derecho-frente-a-las-pseudoterapias\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u2192 \u00bfQu\u00e9\u00a0 puede hacer el Derecho y la legislaci\u00f3n vigente frente a las pseudoterapias y los que las practican?<\/strong><\/a><\/p>\n<p><span class=\"HwtZe\" lang=\"ca\"><span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\">En\u00a0 aquesta\u00a0 entrevista,\u00a0 el\u00a0 programa\u00a0 Doble H\u00e9lice 3.0\u00a0 aborda\u00a0 un\u00a0 camp\u00a0 molt\u00a0 interessant,\u00a0 com\u00a0 \u00e9s\u00a0 el\u00a0 Dret\u00a0 i\u00a0 les\u00a0 pseudoter\u00e0pies.<\/span><\/span>\u00a0 <span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\">A\u00a0 trav\u00e9s\u00a0 de\u00a0 Luis\u00a0 J . Capote,\u00a0 professor\u00a0 de l\u00a0 departament\u00a0 de\u00a0 Disciplines\u00a0 Jur\u00eddiques\u00a0 B\u00e0siques\u00a0 de\u00a0 la\u00a0 Universitat\u00a0 de\u00a0 La\u00a0 Laguna, tindrem\u00a0 una\u00a0 visi\u00f3\u00a0 jur\u00eddica\u00a0 i\u00a0 legal\u00a0 sobre\u00a0 aix\u00f2.<\/span><\/span> <span class=\"jCAhz ChMk0b\"><span class=\"ryNqvb\">Tamb\u00e9\u00a0 ens\u00a0 explica\u00a0 com\u00a0 s&#8217;han\u00a0 resolt\u00a0 alguns\u00a0 casos\u00a0 de\u00a0 den\u00fancies.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<hr \/>\n<h4><strong>M\u00e9s\u00a0 bibliografia\u00a0 i\u00a0 recursos\u00a0 sobre\u00a0 el\u00a0 tema<\/strong>:<\/h4>\n<p class=\"entry-title\"><a title=\"Infopseudoci\u00e8ncia\" href=\"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/actualitat\/infopseudociencia\/\" rel=\"bookmark\"><strong>\u2192 Infopseudoci\u00e8ncia<\/strong><\/a><\/p>\n<p class=\"entry-title\"><a title=\"Formaci\u00f3 del professorat sense fonament cient\u00edfic?\" href=\"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/actualitat\/formacio-del-professorat-sense-fonament-cientific\/\" rel=\"bookmark\"><strong>\u2192 Formaci\u00f3 del professorat sense fonament cient\u00edfic?<\/strong><\/a><\/p>\n<p class=\"entry-title\"><a title=\"Preocupaci\u00f3 per l\u2019elevada pres\u00e8ncia de neuromites a l\u2019educaci\u00f3\" href=\"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/actualitat\/preocupacio-per-lelevada-presencia-de-neuromites-a-leducacio\/\" rel=\"bookmark\"><strong>\u2192 Preocupaci\u00f3 per l\u2019elevada pres\u00e8ncia de neuromites a l\u2019educaci\u00f3<\/strong><\/a><\/p>\n<p class=\"entry-title\"><a title=\"En quin grau afecten les pseudoci\u00e8ncies el professorat?\" href=\"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/actualitat\/en-quin-grau-afecten-les-pseudociencies-el-professorat\/\" rel=\"bookmark\"><strong>\u2192 En quin grau afecten les pseudoci\u00e8ncies el professorat?<\/strong><\/a><\/p>\n<p class=\"entry-title\"><a title=\"Miniop: Ci\u00e8ncia i pseudoci\u00e8ncia\" href=\"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/recursos\/recomanem\/miniop-ciencia-i-pseudociencia\/\" rel=\"bookmark\"><strong>\u2192 Miniop: Ci\u00e8ncia i pseudoci\u00e8ncia<\/strong><\/a><\/p>\n<p class=\"entry-title\"><a title=\"Espiritualitat i educaci\u00f3 \u201cNew Age\u201d\" href=\"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/actualitat\/espiritualitat-i-educacio-new-age\/\" rel=\"bookmark\"><strong>\u2192 Espiritualitat i educaci\u00f3 \u201cNew Age\u201d<\/strong><\/a><\/p>\n<p class=\"entry-title\"><a title=\"Noves pedagogies\" href=\"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/actualitat\/noves-pedagogies\/\" rel=\"bookmark\"><strong>\u2192 Noves pedagogies<\/strong><\/a><\/p>\n<p class=\"entry-title\"><a title=\"\u201cSectes\u201d en l\u2019\u00e0mbit educatiu\" href=\"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/actualitat\/sectes-en-lambit-educatiu\/\" rel=\"bookmark\"><strong>\u2192 \u201cSectes\u201d en l\u2019\u00e0mbit educatiu<\/strong><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/categoria\/pseudociencia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u2192&#8221;Sembla ci\u00e8ncia, per\u00f2 no ho \u00e9s! Quin mal fan les pseudoci\u00e8ncies?&#8221;<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La\u00a0 proliferaci\u00f3\u00a0 de\u00a0 les\u00a0 pr\u00e0ctiques\u00a0 pseudocient\u00edfiques\u00a0 i\u00a0 de\u00a0 les pseudoter\u00e0pies\u00a0 legitima,\u00a0 i\u00a0 fins\u00a0 i\u00a0 tot\u00a0 exigeix,\u00a0 la\u00a0 intervenci\u00f3\u00a0 dels poders\u00a0 p\u00fablics\u00a0 en\u00a0 aquest\u00a0 context. El\u00a0 Dret\u00a0 penal\u00a0 \u00e9s\u00a0 rellevant\u00a0 en\u00a0 aquest\u00a0 context ,\u00a0 a\u00a0 trav\u00e9s\u00a0 de\u00a0 figures\u00a0 com\u00a0 l&#8216;estafa,\u00a0 l&#8217;instrusime,\u00a0 la\u00a0 publicitat\u00a0 enganyosa\u00a0 o\u00a0 els\u00a0 delictes\u00a0 contra\u00a0 la\u00a0 salut\u00a0 p\u00fablica . \u2192 El\u00a0 derecho\u00a0 frente\u00a0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":14174,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[262,1532,1426,287,1504],"tags":[250,1192,386,707,1353,318,958,373,1352,1354,768,432,743,1351,45],"class_list":["post-14173","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-escoles-verdes","category-normativa","category-pseudociencia","category-recomanem","category-salut-docents","tag-ciencia","tag-divulgacio","tag-divulgacio-cientifica","tag-drets","tag-estafa","tag-filosofia","tag-filosofia-de-la-ciencia","tag-fisica","tag-intrusisme","tag-jurisprudencia","tag-legislacio","tag-pensament-critic","tag-pseudociencia","tag-pseudoterapies","tag-salut"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14173"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16268,"href":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14173\/revisions\/16268"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/serveiseducatius.xtec.cat\/altcamp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}